|
|
|
| |
 |
پتروشيمي |
|
|
|
|
|
| |
 |
تاريخچه |
|
|
|
|
|
| |
پتروشيمي به عنوان يكي از بخشهاي اصلي صنعت نفت از جمله صنايع مهم ومادر كشور است .اين صنعت بعناون يكي از گزينه هاي مهم صادرات غير نفتي در جهت شكوفايي اقتصادي كشور ، توسعه، بومي كردن فناوري وكسترش صنايع جانبي اعم از صنايع پايين دستي ويا صنايع تامين كننده نيازهاي فني، مهندسي ئتحقيقاتي در كشور نقش اساسي دارد. خوراك صنايع پتروشيمي از محصولات پالايشي نظير نفتا ، گاز طبيعي واتان استحصالي است. |
|
|
|
|
| |
|
|
مراحل پيدايش |
|
|
|
|
|
| |
فعاليت پتروشيمي در سال 1342 با بهره برداري از واحد توليد كود شيميايي مجتمع پتروشيمي شيراز آغاز شد ومتعاقب آن شركت ملي صنايع پتروشيمي در سال 13432 با مالكيت دولت ، تحت پوشش شركت ملي نفت ايران تاسيس گرديد .در مرحله بعدي در سال هاي 1343-56 مجتمعهاي پتروشيمي رازي (شاهپور) ،آبادان ،كربن اهواز(ايران)،خارگ،فارابي (ايران نبپون) و طرحهاي توسعه پتروشيمي شيراز به بهره برداري رسيد وبخش عمده اي از پتروشيمي بندر امام (ايران /ژاپن) نيز احداث گرديد. |
|
|
|
|
| |
|
|
مرحله بعد از ركود جنگ تحميلي |
|
|
|
|
|
| |
اگر چه در طول جنگ تحميلي فعاليت هاي توليدي شركت به حداقل رسيد ،ليكن از سالهاي 1368-73 با به اجرا در آمدن اولين برنامه توسعه اقتصادي –فرهنگي –اجتماعي جمهوري اسلامي ، بازسازي مجتمع هاي آسيب ديده با جديت پيگيري شد وبهره برداري از طرحهاي اساسي، شامل مجتمع هاي آسيب ديده با جديت پيگيري شد وبهره برداري از طرح هاي اساسي ، شامل مجتمع هاي پتروشيمي اصفهان واراك آغاز شد .ميزان توليد محصولات پتروشيمي در سال 1376 در حدود 2/5 ميليلون تن بود .اين ميزان در سال 1386 به حدود 24 ميليون تن بالغ شد .پيش بيني مي شود كل توليدات پتروشيمي تا پايان سال به حدود 35 ميليون تن بالغ شود. |
|
|
|
|
| |
|
|
افق پتروشيمي تا سال 1390 |
|
|
|
|
|
| |
همچنين پيش بيني مي شود با تكميل طرحهاي در دست ساخت اجرا كه اهدافي مانند توسعه صادرات غير نفتي وتوليد مواد با ارزش افزوده بالا با تكيه بر مزيتهاي نسبي خوراك در دسترس در كشور ورشد 6 برابري ظرفيت مواد پليمري وافزايش ظرفيت متانول به 5 ميليون تن در سال را دنبال مي كند ؛ موقعيت شركت ملي صنايع پتروشيمي در جهان ومنطقه ارتقا يابد ، بطوريكه با اجراي طرحهاي مصوب در سل 1390 سهم پتروشيمي از نظر ظرفيت توليد به حدود 9/3 ميليون درصد جهان وبه 1/3 درصد در خاور ميانه برسد. |
|
|
|
|
| |
|
|
طرحهاي در دست اجرا |
|
|
|
|
|
| |
شركت ملي صنايع پتروشيمي در حال حاضر 7 طرح در منطقه ماهشهر ، 12 طرح در عسلويه و20 طرح در ساير مناطق در دست انجام داردوگفتني است كه تا كنون 33 طرح مستقل وطرح توسعه به بهره برداري رسيده و35 طرح نيز در دست مطالعه دارد. |
|
|
|
|
| |
|
|
صنعت پتروشيمي |
|
|
|
|
|
| |
بر حسب
تعريف پتروشيمي به صنايعي گفته مي شود كه در آن هيدروكربن هاي موجود در نفت
خام و يا گاز طبيعي پس از فرآورش در يك سري فرآيندهاي شيميايي به فرآورده
هاي جديد شيميايي تبديل مي شوند. توليد محصولات پتروشيمي به گونه اي است كه
در برخي حالات يك واحد اصلي در بالادست ماده اوليه واحدهاي ديگر را توليد
مي كند مانند واحد الفين كه با توليد اتيلن و پروپيلن نياز واحدهاي پلي
اتيلن و پلي پروپيلن را تامين مي كند لذا با توجه به تنوع و تفاوت فرآيندي
در مجتمع هاي پتروشيمي بررسي وضعيت انرژي در هر واحد بصورت جداگانه انجام
خواهد شد از طرفي اين صنعت همانند صنايع پالايشگاهي به گونه اي است كه در
برخي واحدها نظير الفين سوخت بعنوان خوراك مصرف مي گردد. حامل هاي انرژي
مصرفي در مجتمع هاي پتروشيمي عمدتا گاز طبيعي و سوخت هاي فسيلي است و انرژي
حاصل از آن عمدتا، در موارد زير بكار مي رود: |
|
|
|
- |
توليد بخار جهت تبادل حرارتي در مبادله كننده هاي حرارتي و
نيرو محركه در توربو ماشين ها |
|
- |
نيروي محركه توربين هاي گازي |
|
- |
انرژي گرمايي
در كوره هاي حرارتي . |
|
|
|
|
|
| |
اصنعت پتروشيمي تامين كننده اصلي مواد مصرفي مورد
نياز در بيشتر صنايع ديگر مانند شيميايي، برق و الكترونيك، نساجي، پزشكي،
خودروسازي، لوازم خانگي، غذايي و غيره مي باشد. عواملي چون ارزاني مواد
اوليه، ارزش افزوده فرآورده ها و نياز فراوان و حياتي به محصولات پتروشيمي،
از مهمترين عوامل سرمايه گذاري در اين صنعت محسوب مي شوند. |
|
|
|
|
|
|
|
| |
| صنايع پتروشيمي را مي
توان به بخشهاي زير تقسيم بندي كرد
|
|
- |
واحدهاي بالادستي |
Upstream units |
|
- |
واحدهاي بنيادي |
Basic/core units |
|
- |
واحدهاي
واسطه اي |
Intermediate units |
|
- |
واحدهاي نهايي |
End units |
|
- |
واحدهاي پايين دستي |
Downstream units |
|
|
|
|
|
| |
مجموع
توليدات
پتروشيمي
در سال
1383 به
15.1
ميليون
تن رسيد.
سهم
مصرفي
حامل هاي
انرژي در
صنعت
پتروشيمي،
نسبت به
كل صنايع
موجود در
ايران
رقمي در
حدود 8%
مي باشد. |
|
|
|
|
| |
| |
سهم مشاركت در جهان (%) |
سهم مشاركت در خاورميانه (%) |
|
1383 |
1388 |
1383 |
1388 |
|
ميزان توليد |
77/0 |
2/4 |
9/12 |
39 |
| ميزان صادرات |
92/0 |
7/9 |
9/7 |
41 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
خوراك و سوخت |
واحد |
1383 |
1387 |
|
مايعات گازي |
هزارتن در سال |
3230 |
5790 |
|
نفت و مايعات نفتي |
هزار تن در سال |
1970 |
2270 |
| گاز طبيعي |
ميليون مترمكعب در سال |
2825 |
20130 |
| گاز طبيعي ترش |
ميليون متر مكعب در سال |
2790 |
2990 |
| ميعانات گازي |
هزار تن در سال |
450 |
7420 |
| اتان و فرآورده هاي سنگين
حاصل از گاز |
هزار تن در سال |
16 |
6250 |
| نفت سفيد (خالص دريافتي) |
هزار تن در سال |
- |
50 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
| |
| طرحهاي شركت ملي پتروشيمي
در برنامه پنجساله اول و تداوم آن در برنامه دوم و سوم |
|
- |
11 طرح در منطقه
ويژه اقتصادي (ماهشهر) |
|
- |
16 طرح در منطقه
ويژه اقتصادي انرژي پارس (عسلويه) |
|
- |
2 طرح در خارج از كشور |
|
|
| |
و تا كنون 21 طرح مستقل و
طرح توسعه به بهره برداري
رسيده و 13 طرح نيز در دست مطالعه است. |
|
|
|
|
| |
|
|
بخش هاي صنعتي